جرمگیر (Scaling-fluid)

جرمگیر محصولی به صورت مایع غلیظ و یا جامد پودری بوده و برای از بین بردن لکه ها و رسوب های روی سطوح مختلف محیط های مختلف و آزمایشگاه به کار برده می شود. در زمان حاضره با پیشرفت علم، ترکیباتی که به عنوان جرمگیر به کار برده می شود، دارای فرمول هایی نوین است که مشکلات کمتری نسبت به گذشته برای سلامتی افراد ایجاد می کنند. از بهترین مواد سفید کننده و پاک کننده سطوح برای ساخت مواد جرمگیر (Scaling-fluid) استفاده می شود.

جرم چیست؟

میکروب هایی با چهار نوع مختلف باکتری، ویروس، قارچ و تک یاخته ها به عنوان جرم شناخته می شوند. برخی از میکروب ها، مفید بوده و برای سلامتی انسان ها مهم هستند. به عنوان مثال باکتری های روده به هضم غذا کمک کرده و باعث تقویت سیستم ایمنی بدن می شوند. اما میکروب هایی هستند که برای سلامتی مضر هستند، میکروب های آنفلوآنزا، نمونه ای از آن ها هستند. جرم ها را می توان در سطوح زیاد لمس شده، سینک آشپزخانه، توالت و یا سطل زباله یافت. با کمک گندزدایی و ضدعفونی کردن، بیشتر از 99 درصد از باکتری ها و ویروس ها از بین می رود. برای از بین بردن جرم ها، از مواد سفید کننده و جرمگیرهای مختلف استفاده می شود.

مواد جرمگیر (Scaling-fluid) را می توان با مقداری آب ترکیب کرد، ولی هرگز نباید با آمونیاک و یا سرکه ترکیب شوند. نکته ای که در استفاده از جرمگیرها مورد توجه است، به کار بردن دستکش و باز گذاشتن در و پنجره و برقراری تهویه مناسب در محیط است. در این جا برخی از جرمگیرهای محیط منزل و آزمایشگاه را معرفی می کنیم.

مواد از بین برنده جرم ها

سه گروه مختلف از مواد شیمیایی جرمگیر (Scaling-fluid) وجود دارد. یک گروه از آن ها بر پایه عامل فعال کلر بوده و با تجزیه برخی از ترکیبات کلرداری چون هیپوکلریت و یا کلرامین، حاصل می شود. دسته بعدی بر پایه پراکسید بوده که عامل فعال آن ها، اکسیژن است که از تجزیه ترکیب پراکسیدی به دست می آید. دسته آخر این مواد، بر پایه دی اکسید گوگرد بوده که عامل فعال آن ها، دی اکسید گوگرد بوده و از تجزیه آنیون اکسید اسید گوگرد به دست می آید.

جرمگیرهای حاوی کلر

این مواد به صورت مایع و یا جامد بوده و حاوی هیپوکلریت سدیم هستند. این جرمگیرها، بسیار قوی بوده و برای سطوح مختلف مناسب هستند، اما به علت آسیب به رنگ پارچه ها، برای آن ها مناسب نیستند.

جرمگیرهای بر پایه پراکسید

پراکسید هیدروژن، ترکیبی با فرمول مولکولی H2O2 بوده و مایعی آبی رنگ با چسبندگی بیشتر از آب است. چون پراکسید هیدروژن، ناپایدار بوده و در مجاورت با نور، تجزیه می شود، در مخازنی به رنگ تیره و همراه با تثبیت کننده ها، نگهداری می شود. این ماده به عنوان سفید کننده و ضدعفونی کننده به کار برده می شود. بیشترین کاربرد آن (در حدود 60 درصد از کل تولید این ترکیب در دنیا)، برای سفید کردن خمیر کاغذ به کار برده می شود.

در تهیه سدیم پرکربنات و سدیم پربورات، از پراکسید هیدروژن استفاده می شود که به عنوان سفید کننده و جرمگیر کاربرد دارند. از پراکسید هیدروژن در تصفیه فاضلاب، استریل کردن سطوح مختلف مانند ابزارهای جراحی و اکسید ترکیبات گوگرد زباله ها استفاده می شود. این ترکیب یک جایگزین خوب به جای سفید کننده های کلردار است.

آب ژاول

آب ژاول یا هیپوکلریت سدیم، مایعی سفید کننده به نام وایتکس است که برای تمیز کردن و ضدعفونی کردن سطوح به کار برده می شود. این ماده در غلظت های پایین مورد استفاده قرار می گیرد.

اکسیژن سفید کننده

از اکسیژن سفید کننده در پارچه ها و لباس ها استفاده شده و به بافت پارچه ها آسیبی وارد نمی کند. علاوه بر این این ماده، رنگ آن ها را از بین نمی برد.

مواد تمیز کننده اجاق گاز

مواد جرمگیر اجاق گاز، از هیدروکسید سدیم به عنوان یک قلیا تشکیل شده است و برای چشم و پوست مضر است.

بی کربنات سدیم

جوش شیرین یا بی کربنات سدیم، نمکی متشکل از آنیوم بی کربنات و کاتیون سدیم است. این ماده، طعمی شور داشته و شکل معدنی طبیعی آن، ناکولیت است. در ترکیب برخی از دهانشویه ها از بی کربنات سدیم به عنوان جرمگیر، گندزدا و ساینده استفاده می شود. این ترکیب برای از بین بردن بوی بد دهان مفید است.

سدیم سولفیت

سدیم سولفیت ترکیبی با فرمول شیمیایی Na2SO3 است که جامدی زرد و محلول در آب است. در نساجی، از این ترکیب که نقش کاهنده را دارد، به عنوان سفید کننده، گوگردزدا و کلرزدا استفاده می شود.