پشت پرده بررسی کاربردهای سولفات آمونیوم در صنعت

سولفات آمونیوم ترکیبی معدنی با فرمول مولکولی (NH4)2SO4 است که به نام های نمک دی آمونیوم اسید سولفوریک یا سولفات دی آمونیوم نیز شناخته می شود. سولفات آمونیوم ترکیبی جامد و کریستالی به رنگ سفید بوده و بویی ندارد. این ماده معدنی شفاف، مزه ی شوری داشته و به راحتی آب را به خود جذب می کند. به همین جهت با قرار گرفتن در برابر رطوبت، روی سطوح، پوسته پوسته می شود.

از خواص فیزیکی این ترکیب معدنی، حلالیت در آب و عدم حلالیت در الکل یا استون است. اگر سولفات آمونیوم با مواد قلیایی وارد واکنش شود، تولید گاز آمونیاک می کند. وقتی این ترکیب معدنی در آب حل می شود، به دو یون آمونیوم مثبت و سولفات منفی تجزیه می شود.

تولید سولفات آمونیوم

اگر آمونیاک با اسید سولفوریک در کوره های کک، تیمار شود، تولید سولفات آمونیوم می کند. در این فرایند گاز آمونیاک و بخار آب وارد رآکتوری می شود. در این رآکتور، محلول اشباع سولفات آمونیوم و 2 تا 4 درصد اسید سولفوریک آزاد در دمای 60 درجه سانتی گراد وجود دارد. علت اضافه شدن اسید سولفوریک، کنترل میزان اسیدیته محلول و نگه داشتن میزان اسید آزاد است.

اگر اسید سولفوریک را در محفظه ی واکنشی که دارای گاز آمونیاک است، بپاشند، سولفات آمونیوم خشک و پودری به دست می آید. در این فرایند، کل آب سیستم با کمک گرمای حاصل از واکنش، تبخیر شده و نمک پودری به دست می آید.

یکی دیگر از روش های تولید سولفات آمونیوم، افزودن کربنات آمونیوم به گچ (سولفات کلسیم دو آبه) است. در این فرایند، سولفات آمونیوم به صورت محلول باقی مانده و کربمات کلسیم به صورت جامد رسوب می کند.

کاربرد سولفات آمونیوم سولفات در تصفیه آب

آمونیوم سولفات یکی از ترکیبات مقرون به صرفه در تصفیه آب است. این ماده برای تامین یون آمونیوم در در تصفیه آب به کار برده می شود. زیرا آمونیوم از طریق ترکیب با کلر آزاد در آب، ترکیبی کلری آزاد می کند. در نتیجه مانع از واکنش کلر آزاد در آب می شود. زیرا کلر آزاد در آب می تواند تولید ترکیباتی چون تر یهالو متان ها و هالو استیک اسیدها را دهد.

کاربرد سولفات آمونیوم در صنعت

علاوه بر تصفیه آب، از آمونیوم سولفات در تولید نمک های آمونیوم دیگر مانند پرسولفات آمونیوم استفاده می کنند. در تولید واکسن در آمریکا برای کنترل بیماری های مختلف، این ترکیب معدنی به طور گسترده کاربرد دارد. از محلول اشباع سولفات آمونیوم در آب سنگین، در طیف سنجی NMR برای گوگرد، استفاده می شود. این ترکیب در نقش یک استاندارد خارجی کاربرد دارد.

آمونیوم سولفات در ترکیبات پیشگیری کننده حریق و آتش سوزی کاربرد دارد زیرا با افزایش دمای احتراق مواد، نقش بازدارنده شعله را دارد. یکی دیگر از کاربردهای این ترکیب معدنی به عنوان نگهدارنده چوب عمل می کند. اما در این کاربرد، چون جاذب رطوبت است باعث ایجاد اختلالات مربوط به خوردگی فلزات می شود.

کاربرد سولفات آمونیوم در کشاورزی

آمونیوم سولفات ترکیبی کاربردی به عنوان کود کشاورزی است که خاصیت بازی خاک های قلیایی را کاهش می دهد. زیرا با افزودن به خاک قلیایی مرطوب، یون آمونیوم آزاد کرده و اسیدی شدن خاک را منجر می شود. نیتروژن موجود در سولفات آمونیوم، به رشد گیاهان کمک می کند. چون سولفات آمونیوم می تواند برگ های گیاهان را بسوزاند در نقش علف کش به کار برده می شود.

کاربرد سولفات آمونیوم در صنایع غذایی

در صنعت غذا، آمونیوم سولفات نقش ماده افزودنی را داشته و در تولید نان های صنعتی کاربرد دارد. زیرا می تواند مخمر را فعال کرده و خمیر را پف دهد. سولفات آمونیوم یک کنترل کننده اسیدیته در آرد و نان است.

نکات ایمنی استفاده از سولفات آمونیوم

سولفات آمونیوم در صورت تماس با چشم و پوست، باعث ایجاد سوزش می شود. به همین دلیل در صورت تماس با چشم، آن را به مدت 15 دقیقه با آب فراوان شست و شو دهید. همچنین در صورت تماس با پوست نیز، محل مورد نظر را آب بشویید. از یک نرم کننده ضد باکتریایی نیز برای تسکین محل التهاب می توان استفاده کرد. علایمی چون خفگی و تنگی نفس در صورت استشمام این ماده حاصل می شود. زیرا سولفات آمونیوم، باعث بروز مشکلات حاد تنفسی می شود. در صورت بروز چنین مشکلی، فرد را به هوای آزاد منتقل کنید.